بررسی عملکرد شرکت های توزیع و پخش و رابطه آن با آلودگی محیط زیست

aloodegi-765-510

چکیده: امروزه رشد و توسعه اقتصادی و صنعتی جامعه را به سمت رفاه بیشتر با تاسیس شرکت های توزیع و پخش سوق داده است. حیات یک شرکت به توزیع تولیدات آن بستگی دارد و این اجتناب ناپذیر است و هر چه شرکت در امر توزیع موفق تر باشد در سایر استراتژی های خود نیز موفق می باشد. در این میان توزیع مویرگی به عنوان یک شیوه نوین در عرصه توزیع می تواند بسیار کارآمد و مفید باشد، که این روش توزیع نیازمند راه های جادهای به صورت مویرگی می باشد. توسعه حمل ونقل به صورت مستقیم و غیر مستقیم با انتشار گازهای سمی حاصل از ناقص سوختن سوخت های هیدروکربنی، ایجاد سروصدا، فرسایش خاک، اثرات منفی بر روی اکوسیستم های زنده و سلامتی انسان باعث آلودگی محیط زیست می شود. با استفاده از روش های مدیریتی و برنامه ریزی صحیح می توان از میزان این آلودگی کاست.

مقدمه:
آهنگ شتابان توسعه و پيشرفت كشور نيازمند جامعه اي سالم در جوار محيطي عاري از آلودگي است. امروزه سلامت محيط بعنوان محور توسعه پايدار در كشور مطرح مي باشد و وقوع بحران ها و فجايع زيست محيطي نه تنها محيط معيشتي موجودات زنده پيرامون را تهديد مي نمايد بلكه حيات نسل هاي آتي را تحت الشعاع قرار مي دهد چرا كه بقاي بشر در گرو همزيستي مسالمت آميز انسان با طبيعت است و بهره برداري بي رويه از منابع و ثروت هاي طبيعت و يا توسعه نامتوازن اقتصادي و صنعتي منجر به اتلاف منابع و ايجاد آلودگي گرديده و ميراث گرانبهاي مشترك بشريت و امانت آيندگان را با بحران هاي جدي روبرو مي نمايد.
امروزه رشد روز افزون شركت های پخش و افزایش رقابت، افزایش هزینه‌های سربار توزیع و مشكلات سیستمی یا فرآیندی باعث شده است تا شركت های توزیع و پخش مویرگی به دنبال اصلاح فرآیندهای داخلی باشند. با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت توزیع فیزیکی که اهمیت آن در کنار سایر عناصر آمیخته بازاریابی قرار می گیرد می توان گفت حیات یک تولید کننده و شرکت به توزیع تولیدات آن بستگی دارد و این اجتناب ناپذیر است و هر چه شرکت در امر توزیع موفق تر باشد در سایر استراتژی های خود نیز موفق می-باشد. در این میان توزیع مویرگی بعنوان یک شیوه نوین در عرصه توزیع می تواند بسیار کارآمد و مفید باشد و نمی توان از رفتن به سمت این رویکرد اجتناب کرد.
روی آوردن به نظام توزیع مویرگی در شرکت های توزیع و پخش مستلزم وجود جاده های ارتباطی بین شهری و بین روستایی امن، مطمعن و سالم برای حمل و رساندن هرچه سریع تر و ارزان تر و آسان تر کالا به دست مشتری در تمام نقاط کشور می باشد. در بازارهای محصولات یکسان جایی که تفاوت در قیمت ها قابل اغماض است خدمات اغلب بعنوان یک ابزار رقابتی بکار می روند در حقیقت مشتریان برای محصولاتی که به موقع ارسال می شوند برتری قائلند.
ضرورت توجه به ایجاد و توسعه صنعت حمل و نقل به عنوان یکی از زیرساخت های حیاتی در شبکه کالبدی هر جامعه ای امری اجتناب ناپذیر می باشد. اما این بدان مفهوم نخواهد بود که نگاه خود را صرفاً بر آثار مثبت ارتباطی و اقتصادی آن معطوف نموده و از تبعات منفی حاصل از حضور وسایل و زیرساخت های حمل و نقلی غافل بمانیم. چرا که مطالعات نشان می دهد این صفت به همراه عناصر تشکیل دهنده آن (وسایل نقلیه، مسیرهای ارتباطی و محیط طبیعی) اثرات جبران ناپذیری را بر محیط زیست تکرار ناشدنی دارد. اثرات آلودگی های زیست محیطی در محیط و خصوصاً حمل و نقل بسیار متنوع است. با توجه به نقش زیربنایی راه ها در برنامه ریزی ها و توسعه هر کشور و اثرات مخرب و تاثیرگذار زیست محیطی فرآیند حمل و نقل در شهرها عوامل مخرب و منفی در محیط زیست باید کاهش یابد. هر چند چالش ها و موانع زیادی درحمل و نقل شهری وجود دارد اما آلودگی محیط زیست و کیفیت هوا از مسائلی است که با روند افزایش جمعیت بیشتر مورد توجه است. با توجه به بررسی های انجام شده حدود ۷۵ درصد از آلودگی هایی که منجر به کاهش کیفیت هوا می شود ناشی از سیستم حمل و نقل و ترافیک می باشد که این درصد در شهرها به حدود ۹۰درصد افزایش پیدا می کند و این امر به دلیل استفاده از سوخت های ناپاک و بنزین های سرب دار می باشد.

سیستم حمل و نقل و ترافیک می باشد که این درصد در شهرها به حدود ۹۰درصد افزایش پیدا می کند و این امر به دلیل استفاده از سوخت های ناپاک و بنزین های سرب دار می باشد. آلودگی براثر حمل و نقل وسایل نقلیه در محیط زیست، ادامه زندگی بسیاری از جانداران ساکن اکوسیستم‌های خشکی و آبی را تهدید و با آلوده سازی آب‌های زیرزمینی، بهداشت انسانی را با خطر جدی روبه رو می‌کند، همچنین با از میان بردن زیستگاه گونه‌های مفید، اثر منفی خود را بر اقتصاد بخش‌هایی چون کشاورزی و شیلات تحمیل می‌کند. ایران با توجه به دارا بودن ۸/۵۸ درصد از منابع نفتی جهان و تولیدات پتروشیمی‌حدود ۳۰ میلیون تن درسال و دارا بودن مقام دوم ذخایر گازی جهان، وجود بیش از ۲۵۰۰۰ کیلومتر خطوط انتقال نفت و گاز، دارا بودن بیش از ۱۳۰۰ ایستگاه انتقال سوختگیری و ۱۰۰۰۰ تانکر حمل نفت و فراورده‌های نفتی،و بیش از هزاران جایگاه سوختگیری گازی ، بنزینی و دیزلی برای وسایل نقلیه بسیار در معرض آلوده شدن آب و خاک به فراورده‌های نفتی و گازی قرار دارد.
۱-شرکت های توزیع و پخش و پخش مویرگی
پخش مویرگی (Distribution Channel) که در زبان فارسی از واژه «مویرگی» برای توصیف آن استفاده می‌شود، اشاره به واحد توزیع کننده (Distributor) دارد که وظیفه خرید، انبارش و تحویل یا فروش محصولات را به خرده فروشی‌ها به عهده دارد. به طور کلی کانال‌های توزیع می‌توانند دو نوع مستقیم یا غیر-مستقیم داشته باشند که در حالت مستقیم کالا بدون واسطه از تولید کننده به دست مصرف کننده می‌رسد(مثلاً در فروش اینترنتی). ولی در حالت غیر مستقیم، کانال می‌تواند از اجزای مختلفی مانند عمده فروش‌ها، توزیع کننده‌ها، عامل‌ها یا خرده فروش‌ها تشکیل شده باشد. هر واسط کالا را از واسط قبلی با قیمت مشخصی دریافت می‌کند و با قیمت بیشتری به واسط بعدی می‌فروشد تا این که نهایتاً به دست مصرف کننده نهایی می‌رسد.

۱-۱- توزیع کالا از طریق شبکه های توزیع عمده فروشی

۱-۱-۱-محاسن:
۱٫ هزینه های توزیع در این روش پایین تر است و قیمت تمام شده کالا را کاهش داده و یا حاشیه سود خرده فروش را افزایش می‌دهد.
۲٫ تعداد زیادی از شرکت ها و مراکز پخش کوچک از طریق شبکه های توزیع عمده فروشی تامین می شوند.
۱-۱-۲- معایب:
۱٫ به دلیل شیوه های خاص نقد و نسیه در بازار، کالاها معمولاً بسیار پایین تر از قیمت واقعی خود به فروش می روند و استراتژی‌های قیمت گذاری کالا را در کل بازار تحت الشعاع قرار می دهند و به اصطلاح، کالا ذلیل می شود.
۲٫ شرکت ها هیچ کنترلی بر شیوه های توزیع بازار ندارند.
۳٫ ریسک باز پرداخت وجه کالای فروخته شده افزایش می یابد.
۴٫ شبکه توزیع شرکت به صورت شبه انحصاری در اختیار بنکداران قرار می گیرد که در بلند مدت برای شرکت خطرناک است و شرکت عملاً از مکانیسم توزیع کالا هیچ اطلاعی ندارد.
۵٫ شبکه توزیع عمده فروشی هیچ فشاری برای فروش کالاهای شرکت به خود وارد نمی سازد و در صورت ضعیف بودن کالا به هر دلیل، کالا را پس می زند.
۱-۲- توزیع یا پخش مویرگی
توزیع، رساندن محصول مناسب در زمان مناسب و مکان مناسب، به مشتریان هدف است. توزیع مویرگی با الهام از سیستم توزیع گردش خون در بدن موجودات زنده بنیان نهاده شده است. بدین ترتیب که با توجه به آناتومی بدن انسان گردش خون در بدن از قلب شروع شده و پس از شاهرگ و سرخرگ ها توسط مویرگ ها به تمام نقاط بدن انسان در جریان است. نکته قابل توجه این است که شارش و جریان حاصله از قلب بعنوان مرکز تپنده و همیشه فعال شروع می شود و این نکته کلیدی در مقوله شبکه توزیع مویرگی کالا و خدمات می-باشد. یعنی باشارش و جریان حاصله از قلب بعنوان مرکز تپنده و همیشه فعال شروع می شود و این نکته کلیدی در مقوله شبکه توزیع مویرگی کالا و خدمات می باشد. یعنی با شبیه سازی که از سیستم گردش خون بدن شد جریانی از خون تازه و گرم در تمام اوقات شبانه روز و سالیان متمادی در شریان های بدن از شاهرگ تا ریزترین مویرگ های بدن دائما فرستاده می شود و البته مقداری از آن توسط سیاهرگ بازگشت داده می شود، می توان بیان کرد توزیع مویرگی شیوه ای است که می باید از یک مرکز که می تواند شرکت یا هر یک از نمایندگی های آن باشد به توزیع کالا و خدمات بپردازد و جریانی مستمر و دائمی و بدون وقفه را شروع نماید. اما باید گفته شود که در عمل توزیع مویرگی یک شیوه نوین نیست زیرا همانطور که انواع کانال های توزیع را بررسی نمودیم تمام کانال های توزیع مطرح شده از شرکت تولیدی گرفته تا خرده فروشی ها و دک ها همگی با هم یک سیستم توزیع فیزیکی که از قلب شروع و به مویرگ ها ختم می شود را شکل داده اند.
توزیع یکی از ارکان اساسی تاکتیک های بازاریابی است که به همراه دیگر عوامل همچون محصول، قیمت، و پیشبرد(ترویج)، برای متقاعد‌ ساختن مشتریان به کار گرفته می‌شود. توزیع مؤثر می‌تواند مزیت رقابتی یک بنگاه اقتصادی نسبت به رقبای خودش باشد.‌
یک سیستم توزیع باید ۵ دسته‌ی اصلی از وظایف که شامل ذخیره‌سازی و انبار کالا برای توزیع، دریافت سفارش از مشتریان، تحویل کالا به مشتریان، وصول مطالبات، کنترل و دریافت اطلاعات از بازار را به انجام رساند. تصمیم درباره کانال توزیع و فروش کالا، از جمله مهمترین تصمیماتی است که فرا روی مدیران قرار دارد. تصمیم درباره توزیع کالا بر سایر تصمیمات بازاریابی تاثیر مستقیم می گذارد. نبض یک شرکت در دست شبکه توزیع و فروش آن است.
۱-۲-۱-مدیریت توزیع فیزیکی
مدیریت توزیع فیزیکی در ارتباط با اطمینان از تولید محصول در زمان و مکان مناسب است. که همان جنبه برجسته از مدیریت بازاریابی عمومی است. بیشتر تجربیات بازاریابی از زمین های نظامی الهام گرفته شده است. در زمان جنگ جهانی دوم و جنگ های کره و ویتنام افسران پشتیبانی مدیریت توزیع فیزیکی را بصورت گسترده برای ارسال غذا اسلحه و دارو و… از کلیه نقاط جهان به نقاط جنگی بکار می برده اند. مهارت نظامی که بازاریابی برای استفاده در مدیریت توزیع فیزیکی بکار گرفت امروزه لجستیک نام دارد. در گذشته نگهداری موجودی های زیاد کالا و مواد خام برای سازمان ها امری متداول بود. امروزه بخش خصوصی و صنایع علی رغم خط مشی های متفاوت و دیدگاه های مختلف میزان موجودی های خود را در حداقل ممکن نگاه می دارند. نگهداری بیش از حد موجودی اتلاف سرمایه تلقی می شود زیرا درآمدی را برای شرکت ایجاد نمی کند. مدیریت موجودی ها به خاطر تاثیر مستقیمی که روی مدیران فروش و بازاریابی دارد در مدیریت توزیع فیزیکی یک مسئله مهم بشمار می رود. در بازارهای محصولات یکسان جایی که تفاوت در قیمت ها قابل اغماض است خدمات اغلب بعنوان یک ابزار رقابتی بکار می روند در حقیقت مشتریان برای محصولاتی که به موقع ارسال می شوند برتری قائلند.
۱-۲-۲-مزایا توزیع مویرگی:
جمع‌آوری اطلاعات دقیق تر و به‌روزتر از بازار
پوشش بیشتر بازار
ارتباطات گسترده‌تر با مشتریان
کاهش ریسک از دست‌ ‌دادن مشتری‌
کاهش سوختی پول
افزایش قدرت چانه‌زنی شرکت
کاهش احتمال شکل‌گیری رقبای جدید
کاهش امکان زیرفروشی
جریان دائم نقدینگی
‌ امکان تفویض اختیار بیشتر به شعبات.‌
درکنار مزایای اصلی یاد شده برای نظام توزیع مویرگی، این سیستم، مزایای دیگری نیز دارد. در استراتژی های توزیع و پخش خرده فروشی، یکی از استراتژی ها توزیع مویرگی یا توزیع وسیع می باشد. توزیع مویرگی یا وسیع، به معنى عرضه کالا در تعداد زیاد مجارى فروش است. معمولاً این استراتژی زمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد که مشتریان حق انتخاب شان تنها محدود به یک برند نباشد و محصولات باید در هر مکان و زمانی که مشتریان خواسته‌اند قابل دسترس باشند. به عبارت دیگر، اگر یک برند در دسترس نباشد، مشتری به سادگی یکی دیگر را انتخاب می کند.
۱-۲-۳-معایب توزیع مویرگی:
پر هزینه و گسترده می باشد. در نتیجه مدیریت و هماهنگی در این سیستم کمی مشکل است.
گاهی امکان گسترش مویرگ ها به بعضی نقاط وجود ندارد.
۲- آینده‌ی نظام توزیع بازار ایران
آینده‌ی نظام توزیع بازار ایران در روی آوردن به سه عامل گسترش نظام توزیع مویرگی تا سطح آخرین فروشنده، فروش خانه به خانه و بازاریابی تک به تک با بهره‌گیری از اینترنت، تلفن، و مراجعه‌ی حضوری‌ و گسترش فروشگاه های خرده‌فروشی بزرگ است.
روی آوردن به نظام توزیع مویرگی در شرکت های توزیع و پخش مستلزم وجود جاده های ارتباطی بین شهری و بین روستایی امن، مطمعن و سالم برای حمل و رساندن هرچه سریع تر و ارزان تر و آسان تر کالا به دست مشتری در تمام نقاط کشور می باشد. از این رو برای گسترش سیستم حمل و نقل جاده ای و افزایش وسایل حمل و نقل برای به انجام رساندن این مهم با مشکلات زیست محیطی روبرو هستیم. در این جا سعی شده به تعدادی از این مشکلات اشاره شود.
اشاره شود.
۳- اثر حمل و نقل بر محیط زیست شهری
سیستم حمل و نقل جاده ای و شهری و اثر آن بر محیط زیست :
۳-۱- آلودگی هوا
آلودگی هوا در اثر آزاد شدن سوخت های فسیلی موتور وسایل نقلیه به هوا می باشد و غلظت و اختلاط این مواد آلاینده بستگی به سرعت ، شتاب و یا در جا کار کردن وسایل نقلیه دارد. مواد آلاینده که عامل آلودگی هوای شهرها مونوکسید کربن که این گاز در غلظت های پایین نیز سمی است و می تواند باعث تهوع ،سردرد و سرگیجه شود . اکسیدهای نیتروژن، هیدروکربن ها، ازن و ذرات معلق که شامل ذرات گرد و غبار معلق می-باشند.
امروزه برنامه های مدیریتی برای کنترل و کاهش آلودگی هوا ، از مهمترین راهکارها محسوب می شوند و این امر جز از طریق دردست داشتن یک منبع اطلاعاتی صحیح و دقیق از وضعیت هوای محیط امکان پذیر نخواهد بود. یکی از مهمترین منابع برای تامین اطلاعات فوق، ایستگاه های سنجش آلودگی هوا هستند. البته این نکته را باید درنظر داشت که فضای شهرها ظرفیت لازم را پاکسازی و تصفیه هوای خود داراست و این ظرفیت از آنجا تحلیل می شود که هوای گرم حاوی منابع آلاینده ، به دلیل سبکی بالا رفته و هوای خنک و تمیز اطراف شهر جای آن را می گیرد. ولی در بعضی از شهرها که موقعیت جغرافیایی ویژه ای دارند و اطراف آن را کوهستان احاطه کرده و یا ارتفاع محل احداث شهر، ممکن است در بعضی از فصول سال بخصوص در فصل زمستان، هوای گرم ناشی از آلاینده ها در سطوح نزدیک به زمین ، بسرعت حرارت خود را از دست بدهد و تبدیل به یک هوای سنگین و سرد شود و این مساله موجب می شودجریان هوای گرم و سرد، نتواند جریان یابد و در آن شهر وارونگی رخ می دهد که بسیار خطرناک است[۵ و ۶] .
۳-۲- آلودگی صوتی
پیامدهای زیانبار آلودگی صوتی بر انسان به صورت مستقیم و در کوتاه مدت پدیدار نمی شود بلکه در درازمدت مستقیماً در دستگاه عصبی اثر گذاشته و پیامدهای منفی آن بروز می کند[۷].
۳-۳-عوارض دیگر حمل و نقل بر محیط زیست
در طراحی هندسی راه پس از اینکه تصمیم گیری شد یک جاده از الف به ب احداث گردد ، باید عوامل اکولوژیکی و زیست محیطی منطقه مورد احداث در انتخاب بهترین مسیر مد نظر قرار بگیرد که در این مواقع راه های زیادی بین الف تا ب مورد بررسی قرار می گیرد و هر راهی که حداقل هزینه برای احداث و حداقل صدمه را برای محیط زیست وارد می کند، مورد توجه قرار گرفته و اجرا می گردد. این نوع نتیجه گیری و مطالعه از ارزش فراوان برخوردار است زیرا نه تنها به طرح یاری می کند که تصمیم نهایی را اتخاذ نماید، بلکه به افکار عمومی نیز نشان می دهد که حداکثر بررسی های ممکن، انجام گرفته و جایی برای شک و تردید در مورد بهترین انتخاب باقی نمانده است. تخریب پوشش گیاهی در حین عملیات راه سازی، کاهش و یا تخریبب زیستگاه های حیات وحش، از بین رفتن حیات وحش در اثر عوامل فوق، تغییر در مسیرهای مهاجرت حیات وحش و تاثیر در محل های لانه گذاری و تولیدمثل و رفتارهای جانوران مختلف آسیب هایی هستند که سیستم حمل نقل به محیط زیست وارد می کند. مهاجرت پرندگان و دیگر جانوران، جابجایی حیات وحش و تغییر در رفتار جانوران در اثر صدا و دیگر فعالیت ها نیز از دیگر تاثیرات این توسعه و ساخت در مرحله بهره برداری می باشد[۸ و ۱۱].
۳-۴-فرسایش خاک
یکی دیگر از مسائلی که قابل بررسی می باشد ، فرسایش خاک ناشی از فعالیت خاکریزی و خاک برداری و همچنین عبور و مرور وسایل نقلیه راه سازی که در طول اجرای پروژه در منطقه موردنظر تردد می نماید ، می-باشد که این خود باعث از بین رفتن اکوسیستم های طبیعی و فرسایش خاک آن منطقه و آسیب پذیر شدن و حساس شدن آن اکوسیستم به محرک های طبیعی می باشد و نیز تخلیه مواد زائد و فاضلاب در منطقه مورد تردد باعث انتقال آلودگی به جانوران و از بین رفتن اکوسیستم طبیعی آنها و در بعضی موارد باعث انقراض آنها می گردد که این موارد در اکوسیستم های حساس به لحاظ سخت بودن شرایط زیستی در آنهاست، تاثیرات جبران ناپذیری بوجود می آورد[۹ و ۱۰].
۴- نتیجه گیری
امروزه رشد روز افزون شركت های پخش و افزایش رقابت، افزایش هزینه‌های سربار توزیع و مشكلات سیستمی یا فرآیندی باعث شده است تا شركت های توزیع و پخش مویرگی به دنبال اصلاح فرآیندهای داخلی باشند. با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت توزیع فیزیکی که اهمیت آن در کنار سایر عناصر آمیخته بازاریابی قرار می گیرد می توان گفت حیات یک تولید کننده و شرکت به توزیع تولیدات آن بستگی دارد و این اجتناب ناپذیر است و هر چه شرکت در امر توزیع موفق تر باشد در سایر استراتژی های خود نیز موفق می-باشد. در این میان توزیع مویرگی بعنوان یک شیوه نوین در عرصه توزیع می تواند در بعضی صنایع و شاخه-های تولیدی بسیار کارآمد و مفید باشد و نمی توان از رفتن به سمت این رویکرد اجتناب کرد. زیرا تفکر مشتریان به سمت افزایش رفاه و با وجود کثرت رقبا توجه هر چه بیشتر به مشتریان و محبوبیت مشتری غیر قابل انکار است. به نظر یک شبکه توزیع مویرگی در صورتی کامل خواهد شد و در حد اعلای خود کار خواهد کرد که در کنار یک سیستم CRM پویا شکل گرفته و حیات یابد. بدلیل اینکه سیستم توزیع مویرگی قطعاً باید مانند یک موجود زنده دارای مکانیسمی فعال و پویا باشد. با توجه به انتخاب سیستم توزیع کارامد مشکلات زیادی برای محیط زیست به همراه می آورد. انتشار مواد زاید حاصل از سوخت های فسیلی وسایل حمل و نقل می‌تواند دارای پیامدهای گسترده ای در حوزه زیست محیطی و نیز حوزه‌های اقتصادی – اجتماعی باشد و باعث تغییرات در این سطوح گردد.

با توجه به اهمیت و ضرورت مدیریت توزیع فیزیکی که اهمیت آن در کنار سایر عناصر آمیخته بازاریابی قرار می گیرد می توان گفت حیات یک تولید کننده و شرکت به توزیع تولیدات آن بستگی دارد و این اجتناب ناپذیر است و هر چه شرکت در امر توزیع موفق تر باشد در سایر استراتژی های خود نیز موفق می باشد. در این میان توزیع مویرگی بعنوان یک شیوه نوین در عرصه توزیع می تواند در بعضی صنایع و شاخه های تولیدی بسیار کارآمد و مفید باشد و نمی توان از رفتن به سمت این رویکرد اجتناب کرد. زیرا تفکر مشتریان به سمت افزایش رفاه و با وجود کثرت رقبا توجه هر چه بیشتر به مشتریان و محبوبیت مشتری غیر قابل انکار است. به نظر یک شبکه توزیع مویرگی در صورتی کامل خواهد شد و در حد اعلای خود کار خواهد کرد که در کنار یک سیستم CRM پویا شکل گرفته و حیات یابد. بدلیل اینکه سیستم توزیع مویرگی قطعاً باید مانند یک موجود زنده دارای مکانیسمی فعال و پویا باشد. با توجه به انتخاب سیستم توزیع کارامد مشکلات زیادی برای محیط زیست به همراه می آورد. انتشار مواد زاید حاصل از سوخت های فسیلی وسایل حمل و نقل می‌تواند دارای پیامدهای گسترده ای در حوزه زیست محیطی و نیز حوزه‌های اقتصادی – اجتماعی باشد و باعث تغییرات در این سطوح گردد.
حمل و نقل یکی از بخش های عمده و اصلی مصرف کننده انرژی است. بیشتر وسایل حمل و نقل از سوخت هایی هیدروکربنی استفاده می کنند. اگر این سوخت ها ناقص بسوزند، تولید آلودگی می کنند. با وجود اینکه وسایل نقلیه نسبت به گذشته به علت مقررات زیست محیطی آلودگی کمتری ایجاد می کنند، اما در عمل این امر به دلیل افزایش تعداد وسایل نقلیه و میزان استفاده ای که از هر یک از آنها می شود، بی اثر شده است. سوخت های کم آلوده کننده می توانند آلودگی را کاهش دهند. در حال حاضر معمول ترین سوخت کم آلوده کننده گاز مایع است. هیدروژن نیز یک سوخت است، حتی از گاز هم کمتر هوا را آلوده می کند. یک روش دیگر بالا بردن کارایی وسایل نقلیه است که کاهش آلودگی و اتلاف را بوسیله ایجاد کاهش در مصرف انرژی به همراه دارد. اگر امکان استفاده از نیروی الکتریسیته در وسایل نقلیه وجود داشته باشد، موتورهای الکتریکی بهترین و کاراترین گزینه هستند. راه دیگر تولید انرژی با استفاده از سلول های سوختی است که کارایی شان در تا پنج برابر موتورهای حرارتی مرسومی است که در وسایل نقلیه وجود دارد. یک روش ترکیبی و بسیار موثر طراحی وسایل نقلیه زمینی به شکلی است که مقاومت هوا در مقابل آن کم شود، زیرا این وسایل هفتاد و پنج درصد از انرژی خود را صرف غلبه بر مقاومت هوا می کنند. روش دیگری نیز وجود دارد که بازیافت نمودن انرژی است که در اثر ترمز از دست می رود. بکارگیری این روش نیازمند یک وسیله نقلیه پیچیده تر می باشد.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *