چالش ها، راه حل ها و استراتژی های نوآوری در زنجيره تامين شرکتهای داروسازی

drug-765-510

دسترسي به دارو يكي از اهداف سيستم بهداشت و درمان است و حوزه بهداشت و درمان در هر كشوري از با اهميت ترين حوزه هاست و زنجيره تامين اين حوزه داراي اهميتي استراتژيك است. زنجيره تامين دارو ميبايست دارو را با كيفيتي قابل قبول، تعداد درست، در مكان مناسب و به موقع با قيمتي مطلوب به مشتريان تحويل دهد، به نحوي كه با اهداف سيستم سلامت سازگار بوده و براي ذينفعان نيز سودمندي داشته باشد. چراكه هزينه هاي زنجيره تامين تاثير مستقيمي بر قيمت اقلام دارويي مي گذارد. اين حوزه بايد قادر باشد تا با بيشترين سرعت و دقت نيازهاي دارويي جامعه را پوشش دهد و بدين منظور رديابي زنجيره تامين دارو، امري ضروري به نظر مي رسد. از اين رو معيارهاي مديريت توليد و لجستيك، توانايي مالي، مديريت، دانش و تكنولوژي، توانايي بازاريابي و رقابت بين سازماني و صنعتي در اين حوزه مورد توجه قرار گرفته است. از آن جا كه فاكتورهاي غير قابل پيش بيني زيادي در معيارهاي مذكور وجود دارد، بايد از روش تصميم گيري تركيبي استفاده شود كه همه عوامل، معيارها و تراكنش بين آنها را در نظر بگيرد.
در سالهاي اخير شركتهاي دارويي و بيوتكنولوژي دريافته اند كه زنجيره هاي تامين تاثير بسزايي در ارائه خدمات سلامت دارند و زنجيره هاي تامين مي توانند مراكز ارزشمندي براي شركتها و مشتريان و مصرف كننده نهايي باشند.
در حالي كه اغلب تمركز زنجيره هاي تامين براي توزيع به موقع بر روشهاي قديمي و سنتي توزيع استوار بوده و كمتر به مديريت استراتژيك و بهينه سازي زنجيره تامين پرداخته شده است، با اين وجود مديريت زنجيره تامين هوشمند در شركتهاي دارويي بسيار با اهميت بوده و چالشهايي مانند انطباق با قوانين، بازارهاي نوظهور، كد گزاري متوالي اقلام و فراورده ها ، گوناگوني محصولات و يادگيري چگونگي استفاده از ديتاها به سوي كنترل هزينه ها و ايجاد ارزش تغيير مي كنند.
ايجاد تغيير بر اساس تقاضا امري بسيار مهم و حياتي
است. سيستم هاي برنامه ريزي منابع سازماني ابزار اصلي ذكر شده در اين راستا هستند.
( ERPs (Enterprise resource planning
در امريكا در سال ۲۰۱۵ نشان مي دهد براي « Logipharma» تحقيقات انجام شده دركنفرانس ايجاد ارزش، شركتهاي داروسازي مي بايست بر روي قيمتهاي پايين تر، بهبود مديريت موجودي و بهبود چشم اندازمتمركز شوند.
براي رسيدن به اين اهداف، بويژه در چالشهاي زنجيره تامين، بسياري از شركتهاي دارويي از يك شركت ثالث كمك مي گيرند. ۶۶ درصد از شركتها در تحقيق انجام شده اظهار كردند كه حداقل بخشي از قسمت توزيع را برون سپاري مي كنند.
زنجيره هاي تامين شركتهاي داروسازي و بيوتكنولوژي در دهه گذشته به دليل گسترش سبد دارويي شركتها، تنوع محصولات، رشد سريع بازارهاي جديد و سودآور، بالا رفتن انتظارات براي ارسال به موقع و سرعت تحويل كالا تحت فشار زيادي بوده اند.
در گذشته تمركز زنجيره تامين بر ارائه خدمات به مشتري و تحويل به موقع كالا بود وتوجه كمتري به مديريت استراتژيك موجودي وبهينه سازي زنجيره تامين وجود داشت. اكنون اين وضعيت به طور كامل تغيير كرده است، سبد كالاها بزرگتر شده و محصولات درماني تخصصي و
تشخيصي را كه نيازمند كنترل شديد دما در زمان حمل و نقل هستند را شامل مي شوند. الزامات قانوني و نظارتي متحول شده و شركتها براي بقا حضور در بازارهاي بين المللي مي بايست با قوانين سازگار و منطبق باشند.
در نهايت شركتهاي دارويي و بيوتكنولوژي بايد بدانند بهينه سازي زنجيره تامين و منابع سازماني ارزشي فراتر از صرفه جويي در هزينه ها دارد.
با وجود پتانسيل بالاي شركتهاي دارويي، آنها با موانع بسياري در بهينه سازي زنجيره تامين مواجه هستند. به دليل چالش ها و مشكلات در زنجيره تامين، شركتهاي دارويي و بيوتكنولوژي به سوي راههاي خلاقانه و نوآوري روي آورده و با شركتهاي ثالث مشاركت و همكاري كرده انداند. بهينه سازي زنجيره تامين همچنين بر روي قيمت، ايمني و دسترسي خدمات بهداشت و درمان تاثيرگذار است.
يافته هاي كليدي
زنجيره تامين شركتهاي دارويي و بيوتكنولوژي به سرعت در حال تغيير و جهاني شدن هستند و شكل جديدي از كسب و كار را معرفي مي كنند.
شركتهاي دارويي براي بهينه سازي زنجيره توزيع با موانع بسياري مواجه هستند. كد گذاري متوالي اقلام و فراورده ها موجب بهبودي روند رهگيري داروها در زمان توزيع و حمل و نقل مي شود. سبد دارويي شركتها به دليل ادغام كمپاني ها رو به گسترش و تنوع بيشتر هستند و از سوي ديگر قوانين نيز به سرسخت شدن ادامه مي دهند. بسياري از شركتها به دنبال كسب اطلاعات و ديتاها هستند تا عملكرد بهتري داشته باشند، اما زيرساخت ها نياز به ابتكار دارد كه پيچيده و هزينه بر است. در نهايت شركتهاي دارويي به سمت بازارهاي نوظهور مانند برزيل، روسيه، هند، چين، تركيه و مكزيك حركت مي كنند و براي دوام آوردن در پروسه زنجيره تامين تلاش مي كنند و خواهان درآمد بيشتر هستند.
• تقاضا براي تامين سيستمهاي برنامه ريزي سازماني (ERP) ابزاري براي كمك به شركتهاي دارويي براي داشتن شكلي يكپارچه، نمايش زمان واقعي از فرآيندهاي خود، رهگيري منابع ، مونيتورينگ و مطابقت با قوانين است. سيستم ERP چشم اندازي بهتر براي تقاضاي محصول، سطوح توليد، وضعيت حمل و نقل ، داشتن موجودي بهتر و برنامه ريزي توزيع را فراهم مي كند.
• شركتهاي دارويي از تخصص و تجربه شركتهاي لجستيك و مشاوران خبره براي نوآوري و سرعت بيشتر بهره  مي گيرند.
شركتهاي دارويي به اين نتيجه رسيده اند كه بهينه سازي زنجيره تامين به تنهايي انجام نمي شود وبه ابزارهايي همچون راه حل ها و دانش و ابزارهاي لجستيك شركت هاي ثالث نياز دارند كه ثبت سفارش، حمل و نقل و مديريت توزيع را انجام دهند. چالش هاي اصلي كه زنجيره هاي تامين شركتهاي دارويي با آن مواجه هستند
– كد گذاري متوالي اقلام و فراورده ها

كد گذاري متوالي اقلام و فراورده ها، موضوع اصلي شركتهاي داروسازي و توزيع كنندگاني است كه به دنبال
شفاف سازي و ايمن سازي زنجيره تامين خود هستند. اين كار اهداف كليدي بسياري مانند اصالت محصول، كاهش تقلب و انحراف در محصول، چشم انداز بهتر در زنجيره تامين و بازده بهتر در لجستيك معكوس يا ريكال را در بر دارد. تقلب، يكي از ريسكهاي لجستيك مي باشد، لازم به ذكر است كد گزاري متوالي اقلام و فراورده ها ، تعهد پيچيده اي براي شركتها و سازمانهاي دارويي مي باشد و نياز به تغييرات اجرايي قابل توجه، سرمايه گذاري و تكنولوژي جديد دارد.
– تنوع محصولات
سبد محصولات شركتهاي داروسازي پيوسته در زمينه هاي مختلف درماني در حال رشد و گسترش هستند. توسعه دارويي، ادغام شدن شركتها و تمايل به درمانهاي جديد موجب ارائه داروهايي متنوع شده است. ايجاد محصولات گوناگون به معني توليد كننده هاي گوناگون، الزامات حمل و نقل و بررسي قوانين نظارتي مي باشد كه هر يك از اين موارد موجب مشكل تر شدن ايجاد يك زنجيره تامين موثر، شفاف و سريع مي شوند. به منظور تفاوتها در سبد محصولات، الزامات حمل و نقل، تقاضا، اهميت درمان و انتظارات خدمت رساني، سازمانها به طور فزاينده اي براي موثر و كارامد بودن زنجيره تامين تلاش مي كنند.
– پيروي از قوانين و مقررات
قوانين و دستورالعمل ها نقش بسيار مهمي در زنجيره تامين شركتهاي داروسازي و بيوتكنولوژي در دنيا دارند. قوانين همه موارد را از طراحي محصول گرفته تا كنترل دما و …در بر مي گيرند. افزايش و تنوع محصولات منجر به افزايش قوانين ايمني سختگيرانه تر شده است. اين مساله به ويژه در مورد ريكال داروها صادق است.
– استفاده از ديتاهاي كلان براي كنترل قيمتها و ايجاد ارزش
ديتاها و اطلاعات هسته اصلي نوآوري در زنجيره تامين است زيرا به وسيله آنها مي توان كسب و كار را اندازه گيري و مونيتور كرد و به اين ترتيب روند تامين كالا بهبود مي يابد. اطلاعات دقيق موجب ديد بهتر شده و به مديران تامين كالا اين امكان را مي دهد كه عوامل هزينه بر را شناسايي و حذف كنند. همچنين به مشتريان و بيماران خدمات بهتر و ارزشمندتري ارائه مي شود. متاسفانه در بسياري از شركتها تهيه ديتا مفيد و مديريت آن هنوز يك چالش است.
– بازارهاي نوظهور
در ابتداي شروع دهه ۲۰۰۰ و همزمان با منقضي شدن زمان حق امتياز انحصاري داروهاي پرفروش و با اهميتي همچون ليپيتور، ويوكس و زولفت و همچنين كند بودن روند رشد اقتصادي بين المللي در دهه ۲۰۱۰ كه عميقا روي بازار فروش شركتهاي داروسازي بزرگ تاثير داشت ، شركتهاي داروسازي و بيوتكنولوژي به طور فزاينده اي به دنبال توسعه رشد بازارهاي بين المللي بودند. در واقع انتظار مي رود بازارهاي نوظهور حدود يك سوم از تمام بازار دارويي را تا آخر سال ۲۰۱۶ تشكيل دهند. اين حجم بالقوه از بازار دارويي، نيازمند زنجيره تامين توانمند و كارامد در دنيا مي باشد. نگراني اصلي سال ۲۰۱۶ ، داشتن چشم انداز از آينده است كداميك از موارد زير به اولويت هاي سال ۲۰۱۶ نزديكتر است؟
چشم انداز زنجيره تامين ۳۳ درصد
لانچ محصول و سرعت ورود به بازار۲۲ درصد
درخواست كد گذاري متوالي اقلام و فراورده ها ۱۹ درصد
يكنواختي نابرابر سيستم ها ۱۲ درصد
فناوري اطلاعات در كسب و كار ۷ درصد
ايمني محصول در انبار و در حين حمل و نقل ۵ درصد
داروهاي اختصاصي ۲ درصد

زنجيره مدرن تامين در بهداشت و درمان به دليل گوناگوني و تنوع محصولات، ادغام شركتهاي داروسازي، گسترش بازارهاي جديد جهاني و تغيير در عمر قفسه اي داروها، مملو از پيچيدگي هاست.
براي موثر بودن و هماهنگي مدلهاي عرضه و تقاضا، سازمانهاي دارويي و خدماتي بهداشت و درمان نياز به چابكي و سرعت در تامين كالا دارند و بايد بتوانند برنامه ريزي بهتري براي موجودي و پاسخگويي سريعتري در تامين داشته باشند.
مديريت كسب و كار بهتر با سيستم برنامه ريزي منابع سازماني (ERP) سيستم برنامه ريزي منابع سازماني براي شركتهاي داروسازي و توزيع كنندگان امري ضروري است. با اين سيستم، كسب و كار شكل يكپارچه اي پيدا مي كند، نمايش زمان واقعي روندها، رهگيري منابع و انطباق با قوانين نيز مي تواند انجام شود . يك سيستم يك سيستم (ERP) موثر و كارامد مي تواند چشم انداز گسترده اي براي تقاضاي محصول، سطوح توليد و وضعيت حمل ايجاد كند. همچنين به مديران قدرت سازگاري با موقعيت ها و برنامه ريزي دقيق براي توليد و توزيع مي دهد.
سودمندي هاي سيستم (ERP) شامل مديريت هزينه ها، برقراري تعادل بين عرضه و تقاضا و بازده بيشتر عملياتي است و اين سيستم اجرايي مي تواند ضمانت بزرگي براي شركت باشد.
البته سيستم هاي (ERP) مختص شركتهاي بزرگ با زنجيره تامين پيچيده و تعداد بالاي محصولات نبوده و شركت هاي كوچكتر به طور فزاينده اي اين سيستم را براي داشتن بازده مشابه اجرا مي كنند و قابليتهاي برنامه ريزي مشابه را توسعه داده اند.

نوآوري در زنجيره تامين با راه حل هاي جديد
همانگونه كه اشاره شد شركتهاي داروسازي با چالش هاي بسياري در تامين كالا مواجه هستند و تمايل روزافزوني نسبت به همكاري با شركت هاي ثالث لجستيك و مشاوران دارند.
سه حوزه اي كه انتظار مي رود شركتهاي داروسازي در سال ۲۰۱۶ بيشترين كمك را نياز داشته باشند كنترل دما در حمل و نقل، بهينه سازي زنجيره تامين و كد گذاري متوالي اقلام و فراورده ها مي باشد. اين موارد در ليست اولويت هاي شركتهاي داروسازي بزرگ و پيشرو هستند، چالش هاي مهم ديگري مانند ايمني، كاهش مخاطرات و بسته بندي داروها نيز در جريان هستند .
به علاوه در سال ۲۰۱۶ ، تشكيلات دارويي از مشاوران و شركتهاي ثالث لجستيك جهت انجام ثبت سفارش كالا، توزيع و حمل و نقل بهره مي گيرند. تحقيقات نشان مي دهند اين رويه و اين همكاري با موفقيت همراه بوده است. برون سپاري فعاليتهاي ثبت سفارش و توزيع به عنوان يك كليد براي شركتهاي داروسازي كه به دنبال زنجيره تامين شفاف، هزينه اثربخش و سريع در تامين و تحويل كالا هستند مي باشد.
نقش رسانه هاي اجتماعي در مديريت زنجيره تامين

امروزه بازار دارويي به شدت رقابتي است و براي شركتها حياتي است كه به فكر نوآوري و ابتكار ، بهينه سازي زنجيره تامين و آن و افزايش بازده باشند.
استفاده از فناوري هاي جديد مانند رسانه هاي اجتماعي مي تواند موجب بهبودي مديريت زنجيره تامين شود.اين شيوه مي تواند موجب بهبود ارتباطات، افزايش كنترل و كاهش هزينه هاي اجرايي و نيروي كار شود.
هنگامي كه زنجيره تامين كارامدتر و با ثبات تر باشد رضايتمندي مشتري بيشتر مي شود. شبكه هاي اجتماعي با ايجاد اثر موجي ، موجب بهبودي در مديريت زنجيره تامين شده و تاثيري فوق العاده بر روي كسب و كار سازمان دارد. از طريق رسانه هاي اجتماعي امكان تبادل دانش و اطلاعات در زمينه زنجيره تامين، صنعت، رقابت و … به وجود  مي آيد. برخي شركتها از طريق رسانه هاي اجتماعي، توصيه هاي مشتربان را دريافت كرده و از آن براي بهبود روند اجرايي خود استفاده مي كنند.
رسانه هاي اجتماعي امكان مطلع شدن از رويدادها و داد و ستدها را فراهم مي كند. اخباري مانند تاخير در زمان حمل و يا رسيدن محموله، خروج محموله از انبار، تغيير قيمتها و ساير اطلاعات مي توانند براي كاهش ريسك ها و افزايش كارايي زنجيره تامين موثر باشند .
استفاده از فناوري هاي اينترنتي در زنجيره تامين فناوري هاي اينترنتي قابليت بهبود بخشي گستره ي وسيعي از فرآيندهاي كسب وكار را دارند به طوري كه انتخاب جايگاه و زمان مناسب استفاده از اين فناوري ها براي مديران بسيار چالش برانگيز است. به همين دليل با اينكه حدود يك دهه از ظهور اينترنت در ايران مي گذرد و هم اكنون در ايران ده ها ميليون كاربر اينترنتي داريم، هنوز تجارت الكترونيكي جاي گاه شايسته ي خود را در كشور پيدا نكرده است.
اكثريت قريب به اتفاق بنگاه هاي ايراني حضور مناسبي در وب ندارند و حضور آن ها در وب با حضور آن ها در دنياي واقعي معمولا چنان تفاوت دارد كه تصوير ناهمگون ايجاد شده، به ديدگاه مشتري نسبت به بنگاه، آسيب مي زند. استفاده از اينترنت در عمده ي موارد بسيار محدود و ابتدايي است،اطلاع رساني از طريق وبسايت و بازاريابي از طريق ايميل،اين در حالي است كه ظرفيت هاي اين زيرساخت حتي با وجود ابهامات قانوني اي كه در حوزه تجارت الكترونيكي ايران وجود دارد بسيار بيش از اين است.
با تجارت الكترونيكي نبايد صرفا به عنوان مهاجرت از ابزارهاي سنتي به ابزارهاي مدرن برخورد كرد ، بلكه تجارت الكترونيكي در اصل مهاجرت از يك ديدگاه بنگاه محور به يك ديدگاه مشتري محور است.
ديدگاه هاي مهم وابسته به زنجيره تامين براي متقارن و همگام بودن سيستم توزيع
• در سراسر دنيا زنجيره تامين دارو با مشكلاتي پيچيده مواجه است كه در نتيجه تقاضاي بالا و توليد دارو در مناطق جغرافيايي مختلف روي مي دهد.
• يكنواختي و انعطاف پذيري زنجيره تامين دارو از اهميت بالايي در دسترسي دارو و واكسن براي بيمار برخوردارند. قطع اين زنجيره موجب رويداد سريع كمبود و يا عرضه محصولات تقلبي مي شود.
• انعطاف پذيري در توليد و توزيع دارو به دليل توانايي پاسخ به نيازهاي متغيير تامين دارو و انطباق با قوانين و مقررات لازم است.
• توليدكنندگان دارو مي بايست تغييرات لازم را براي اجراي تكنولوژي هاي جديد جهت بهبودي دسترسي، پايداري و كيفيت داروها و واكسن ها انجام بدهند.
• اجراي تغييرات در تكنولوژي توليد دارو واكسن ها به دليل جهاني بودن زنجيره تامين و انحراف از پيش بيني ها و زمان بندي مورد نياز براي اجراي قوانين توسط ارگان ذيصلاح ملي در هر كشور، امري بسيار پيچيده است.
وقفه در تامين دارو و واكسن به دليل انتظار پي در پي براي اخذ تاييديه هاي رگولاتوري و تاخير در زمان بندي تعريف شده در برخي كشورها رو به افزايش است. پياده سازي ايده هاي سيستم محور در بخشهاي مختلف مرتبط با سلامت جامعه در ايران پروژه كنترل اصالت كالا با هدف مقابله با محصولات تقلبي سلامت محور پي ريزي شد. از اهداف اين پروژه به موارد زير مي توان اشاره كرد:
• ايجاد شناسنامه الكترونيك متضمن كليه تراكنشهاي انجام شده جهت تك تك اقلام مطرح
• ايجاد امكان ردگيري و رديابي وضعيت اقلام توسط صاحبان كالا و سيستمهاي نظارتي
• ايجاد امكان كنترل اصالت محصولات مصرفي توسط مصرف كننده به ساده ترين شيوه هاي ممكن و موجود
• ايجاد بستر لازم جهت بهينه سازي مديريت زنجيره تامين كالا و مديريت كانالهاي توزيع جهت اقلام
• ايجاد امكان حمايت از اصالت كالاهاي داراي هويت توسط صاحبان آنها
• ايجاد بستر اطلاعاتي لازم جهت مديريت كلان وضعيت موجودي كشور جهت برنامه ريزيهاي خرد و كلان بنگاهها و سازمانهاي مختلف
• ايجاد امكان بهينه سازي مديريت و نظارت بر روند مداخلات پس از فروش (فراخوان اجباري ، اطلاع رساني خاص و غيره) با توجه به اهميت جايگاه دارو و وضعيت تقلبات مربوطه، اين محصول بعنوان اولويت اصلي پروژه قرار گرفت. در ايران از روش كدگذاري اقلام براي هر قلم جهت هويت دار شدن، كدي مستقل در نظر گرفته مي شود. علي رغم ظاهر واژه (Serialization) شماره هاي تعيين شده متوالي نمي باشند، ليكن الگوي معمول شناسايي آنها يكسان مي باشد.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *