بررسی پیاده سازی استراتژی cross-docking در لجستیک و زنجیره تامین

cross-765-510

چکیده: Cross-docking یک استراتژی جدید لجستیکی است که به دنبال اقتصادی کردن حمل و نقل، کاهش زمان سفارش و کاهش موجودی میباشد. قاعده انجام این استراتژی تخلیه، مرتب سازی و تحکیم محموله های کامیون های ورودی و بارگیری آن ها در کامیون های خروجی با حداقل نیاز به فضای موجودی یا عملیات است. در این مقاله به بررسی نتایج پیاده سازی Cross-docking در لجستیک صنعت لوازم خانگی گروه صنعتی انتخاب پرداخته شده است. کاهش هزینه های لجستیکی، افزایش رضایت مشتریان، کاهش زمان ارسال از درخواست تا ارسال کالا و کاهش انبار مورد نیاز از نتایج پیاده سازی این استراتژی است که در ادامه به تفصیل بیان میگردند.

مقدمه امروزه بسیاری از شرکت ها نیاز به ارضای خواسته های پیچیده تر مشتری دارند. بنابراین، بسیاری از شرکت ها در حال تلاش برای به دست آوردن سطح بالایی از چابکی، انعطاف پذیری، و قابلیت اطمینان برای خواسته های مختلف. مشتریان هستند. با این حال، عملیات یک شرکت در بهبود رضایت مشتری دارای یک حد مشخص است، به دلیل اینکه عملکرد یک شرکت می تواند اثر سوء بر دیگر شرکت های دیگر زنجیره تامین داشته باشد، به همین دلیل، مدیریت زنجیره تامین برای بسیاری از شرکت ها که به دنبال بهبود رضایت مشتری هستند جذاب است [۱]. یکی از مهم ترین نکات در مدیریت زنجیره تامین کنترل موثر جریان فیزیکی در زنجیره است. ۳۰٪ از قیمت کالا مربوط به فرآیند توزیع است [۲] بنابراین، بهبود جریان مواد از طریق مدیریت کارآمد فرآیند توزیع یک فعالیت ضروری برای افزایش رضایت مشتریان است. بنابراین، بسیاری از شرکت ها در حال تحقیق و توسعه روش هایی برای کنترل موثر جریان مواد خود هستند. در تعدادی از این روش ها، Cross-docking به عنوان یک روش خوب به منظور پاسخ به تقاضای مشتری از نظر زمان، کیفیت و هزینه کاهش موجودی و بهبود رضایت مشتری است و این دلیل استفاده بسیاری از شرکت ها از این روش است[۳]. Cross-docking به فرایند ارسال محصولات به مقصد نهایی از طریق مراکز توزیع بدون انبارش گفته میشود [۴] . وقتی استراتژی Cross-docking در زنجیره تامین اجرا میگردد، محصولات قبل از حمل را به مقصد از مکان های مختلف در بارانداز جمع آوری میشوند. پس از طبقه بندی محصولات بر اساس مقصد، محصولات از بارانداز به مقصد مربوطه خود ارسال میگردند[۵]. در شکل ۱ شماتیک فرایند Cross-docking نشان داده شده است.

یک بارانداز در استراتژی Cross-docking یک نقطه میانی در زنجیره تامین است که در آن محموله های ورودی بدون هیچ گونه انبارش به وسایل نقلیه خروجی منتقل میشوند. هدف اصلی اقتصادی کردن حمل و نقل است، [۶]. اما در عین حال کاهش زمان سفارش و کاهش موجودی نیز از مزایای Cross-docking میباشند [۷]. در زمینه استراتژی های بین المللی و منابع جهانی، چندین خودروساز از Cross-docking به منظوربهینه سازی حمل و نقل و کاهش هزینه استفاده نموده اند. سهم خودروسازی رنو از فروش خارج از اروپا در دهه گذشته دو برابر شده است و به ۴۶٪ در سال ۲۰۱۴ رسیده است. این شرکت متکی به شبکه جهانی مراکز Cross-docking خود به نام(International Logistic Network) ILN میباشد. این مراکز به طور عمده پیوند دهنده تامین کننده داخلی و کارخانه مونتاژ در خارج از کشور میباشند. برای اطلاعات بیشتر در مورد عملکرد سیستم ILN، [۸] را ببینید. از ویژگی های حمل و نقل خارجی که در سیستم ILN رنو میتوان به بسته بندی مجدد برای بعضی از محصولات برای انطباق باش شرایط حمل و نقلی اشاره نمود . ویژگی دوم این است که مقصد تمام کامیون ها بندر است که منجر به ساده سازی برنامه ریزی حمل و نقل گردیده است [۹].

است و به ۴۶٪ در سال ۲۰۱۴ رسیده است. این شرکت متکی به شبکه جهانی مراکز Cross-docking خود به نام(International Logistic Network(ILN میباشد. این مراکز به طور عمده پیوند دهنده تامین کننده داخلی و کارخانه مونتاژ در خارج از کشور میباشند. برای اطلاعات بیشتر در مورد عملکرد سیستم ILN، را ببینید. از ویژگی های حمل و نقل خارجی که در سیستم ILN رنو میتوان به بسته بندی مجدد برای بعضی از محصولات برای انطباق باش شرایط حمل و نقلی اشاره نمود . ویژگی دوم این است که مقصد تمام کامیون ها بندر است که منجر به ساده سازی برنامه ریزی حمل و نقل گردیده است [۹]. مطالعه موردی در این مقاله وضعیت پیاده سازی استراتژی Cross-docking در فرایند لجستیک و زنجیره تامین لوازم خانگی در گروه توسعه سرمایه گذاری انتخاب پرداخته میشود. گروه توسعه سرمایه گذاری انتخاب فعالیت خود را از سال ۱۳۶۷ با ورود به عرصه صنعت لوازم خانگی آغاز کرد. این گروه در حال حاضر متشکل از هلدینگ‌های: “ لوازم خانگی، نفت و گاز و پتروشیمی، صنایع فولاد ، ساختمان و گردشگری و بازرگانی” و همچنین مجتمع پژوهشگاه و دانشگاه های انتخاب و بنیاد خیریه آلا در حوزه مسئولیت های اجتماعی، به عنوان یکی از بزرگ ترین مجموعه‌های اقتصادی، اجتماعی بخش خصوصی در کشور ایران فعالیت می کند. کسب عناوین برتر ملی همچون واحد نمونه صنعتی، واحد برتر استاندارد، مرکز نمونه تحقیق و توسعه، کارآفرین برتر، دریافت عالی‌ترین نشان رعایت حقوق مصرف کنندگان و دریافت گواهینامه‌ها و استانداردهای بین المللی در حوزه‌های گوناگون فعالیت از جمله جایزه کیفیت اروپا از جمله دستاورد های این گروه میباشد. با توجه به ماهیت تخصصی امور لجستیکی و حجم بالای عملیات لجستیکی در این گروه، شرکت لجستیک کالابران انتخاب با هدف کاهش هزینه های لجستیکی در راستای کیفیت و رضایت مندی مشتریان در غالب یک شرکت ۳PL در گروه توسعه سرمایه گذاری انتخاب از سال ۱۳۸۷ فعالیت خود را بطور مستقیم آغاز نمود. این شرکت مسئولیت حمل و نقل و جابجائی قطعات تولیدی از بنادر و همچنین جابجائی محصولات تولید شده از پنج مجتمع تولیدی لوازم خانگی شامل کارخانجات برودتی، حرارتی، شوینده و صوتی تصویری به انبارها و توزیع و پخش محصولات به مشتریان عمده ،خرده و میان فروش را بر عهده دارد. استراتژی Cross-docking در این شرکت از سال ۱۳۹۴ برای مشتریان میانه و خرده پیاده سازی گردید که در مجموع ۳۲ درصد فروش شرکت به این دسته از مشتریان هستند. در ادامه اثرات این استراتژی بر هزینه های لجستیکی، رضایت مشتریان، زمان ارسال و فضای انبار مورد نیاز بررسی میگردد. اثر Cross-docking بر هزینه های لجستیکی هزینه شرکت های لجستیکی شامل هزینه های ثابت و متغیر میباشد. هزینه های ثابت این شرکت ها عمدتا شامل هزینه اجاره انبارها، هزینه های پرسنلی میباشد. هزینه های متغیر هزینه هایی هستند که متناسب با حجم عملیات شرکت هستند و با افزایش حجم فعالیت شرکت افزایش مییابند. هزینه هایی مانند هزینه حمل و نقل، کارگر روز مزد، اضافه کاری و غیره از این قبیل هزینه ها هستند. با پیاده سازی Cross-docking در شرکت کالابران انتخاب، سیاست عرضه به صورت خرده بار در کشور با سیاست انبارش محصولات در انبارهای غیر مرکزی جایگزین گردید. با این تغییر به جای استفاده از انبار در نقاط مختلف کشور از بار اندازهای با مساحت کم استفاده میگردد. این تغییر رویه منجر به کاهش ۴۰ درصدی هزینه اجاره انبار ها گردید. لازم به ذکر است انبار برای مشتریان عمده فروش استفاده نمیگردد و برای این دسته مشتریان ارسال مستقیما به انبار مشتری است که قبل و بعد از پیاده سازی Cross-docking تغییری نداشته است. از طرف دیگر به دلیل تبدیل انبار به بارانداز، پرسنل مورد نیاز کاهش یافته است که منجر به کاهش ۹ درصدی هزینه پرسنلی شرکت گردیده است. Cross-docking همچنین باعث کاهش هزینه های متغیر گردیده است. با توجه به انجام عمده بارگیری در انبار مرکزی و عدم نیاز به بارگیری در انبار های غیر مرکزی و با توجه به مکانیزاسیون بارگیری در انبار مرکزی نیاز به کارگر روزمزد و اضافه کاری نمیباشد. در مقایسه هزینه های متغیر پرسنلی قبل و بعد از اجرای استراتژی Cross-docking کاهش ۲۳ درصدی هزینه های متغیر پرسنلی مشاهده گردید. با توجه به برونسپاری حمل و نقل برون استانی در شرکت کالابران، هزینه حمل و نقل عمدتا شامل هزینه کرایه پرداختی به پیمانکاران میباشد. با پیاده سازی Cross-docking نیاز کمتری به شارژ انبار های غیر مرکزی میباشد، همچنین تقسیم و ارسال محموله در بار انداز چون به وسیله خودروهای ملکی شرکت میباشد هزینه های مستقیم کمتری را در بر دارد. در مجموع با پیاده سازی Cross-docking هزینه حمل و نقل کاهش ۱۰ درصدی داشته است.

هزینه های متغیر پرسنلی مشاهده گردید. با توجه به برونسپاری حمل و نقل برون استانی در شرکت کالابران، هزینه حمل و نقل عمدتا شامل هزینه کرایه پرداختی به پیمانکاران میباشد. با پیاده سازی Cross-docking نیاز کمتری به شارژ انبار های غیر مرکزی میباشد، همچنین تقسیم و ارسال محموله در بار انداز چون به وسیله خودروهای ملکی شرکت میباشد هزینه های مستقیم کمتری را در بر دارد. در مجموع با پیاده سازی Cross-docking هزینه حمل و نقل کاهش ۱۰ درصدی داشته است.

اثر Cross-docking بر رضایت مشتری رضایتمندی مشتریان نه تنها در گروه توسعه سرمایه گذاری انتخاب بلکه در تمامی سازمان ها جز مهمترین اصول است. ارسال کامل، به موقع ، بدون نقص محصول از مواردی هستند که در رضایتمندی مشتریان تاثیر گذار هستند. با اجرای Cross-docking تامین سفارش از انبار مرکزی محصول میباشد که احتمال کمبود در سبد محصول مشتری خیلی کمتر است و سبد به طور کامل بسته میشود. در صورتی که قبل از اجرای استراتژی، تکمیل سفارش مشتری از انبار غیر مرکزی منوط به انتظار جهت شارژ انبار بود که به صورت دوره ای انجام میگردید و بعضا باعث نارضایتی میگردید. از سوی دیگر با تامین سفارشات از انبار مرکزی و با توجه به گردش کشوری محصولات و اجرای FIFO در انبار مرکزی، کالاهای ارسالی برای مشتریان محصولات تازه تولید شده است، همچنین وضعیت بصری محصولات به دلیل انبارش کوتاه مدت بهتر از محصولات با زمان انبارش بیشتر است که در نهایت منجر به تاثیرگذاری مثبت روانی بر مشتریان میگردد. با توجه به عوامل گفته شده و انجام نظر سنجی از مشتریانی که سفارش آنها به صورت Cross-docking تامین میگردد رضایت ۹۳ درصدی مشتریان از عملکرد سازمان به دست آمد. در نظر سنجی انجام شده قبلی که ارسال سفارشات از انبار های غیر مرکزی بوده است از همین مشتریان میزان رضایت ۸۵ درصد بوده است که افزایش ۸ درصدی رضایت در این مورد مشاهده میشود. اثر Cross-docking بر زمان ارسال سفارش یکی از شاخص های ارزیابی شرکت های لجستیکی فاصله زمانی بین سفارش مشتری تا ارسال سفارش است. تا قبل از پیاده سازی Cross-docking ارسال سفارشات مشتریان میانه و خرده منوط به وجود اقلام سفارش در انبار های غیر مرکزی بوده است. در صورت عدم وجود برخی از اقلام، مشتریان میبایست منتظر شارژ انبار بمانند که این فرایند چون به صورت سیستماتیک انجام میگرفت احتمال عدم تامین اقلام مشتری را داشت. به طور کل فرایند تامین سفارش مشتری به روش سنتی به طور میانگین ۳٫۲ روز زمان نیاز داشت. پس از پیاده سازی Cross-docking و در نظر گرفتن تامین کل سفارش از انبار مرکزی و عدم خواب محصول در انبار غیر مرکزی کل فرایند تامین سفارش مشتری به ۱٫۸ روز کاهش یافته است. به عبارت دیگر فاصله زمانی بین سفارش مشتری تا ارسال سفارش حدود ۴۳ درصد کاهش یافته است. اثر Cross-docking بر فضای انبار مورد نیاز طبق تعاریف بیان شده و نحوه عملکرد Cross-docking واضح است که فضای انبار مورد نیاز کاهش میابد. با توجه به تامین سفارشات از انبار مرکزی محصول و نیاز به بار اندازه در استان های غیر از مرکز، نیاز به انبار کاهش چشمگیری داشته است. لازم به ذکر است از انبار های غیر مرکزی برای تامین مشتریان میانه و خرده و همچنین دفاتر خدمات پس از فروش استفاده میشده است. مشتریان عمده خود انبار داری محصولات خود را عهده دار میباشند. در حال حاضر با توجه به اینکه ۳۲ درصد از فروش به مشتریان میانه و خرده است و درصد عمده ای از سفارشات به با استراتژی Cross-docking در حال تامین میباشد، نیاز به انبار های غیر مرکزی به حداقل کاهش یافته است. از این انبار ها در حال حاضر بیشتر برای انبارش محصولات برگشت از فروش و انبارش محصولات پرفروش استفاده میگردد. در حال حاضر فضای انبار های غیر مرکزی نسبت به گذشته ۵۰ درصد کاهش داشته است و فرایند های لجستیکی بدون هیچ گونه مشکلی در حال انجام است. بحث و نتیجه گیری امروزه بسیاری از شرکت های صنعتی از استراتژی Cross-docking جهت سرعت بخشیدن به جریان لجستیک، بهینه سازی ذخیره سازی و کاهش هزینه حمل و نقل استفاده مینمایند. گروه توسعه سرمایه گذاری انتخاب نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. در این مقاله پیاده سازی استراتژی Cross-docking در لجستیک و زنجیره تامین صنعت لوازم خانگی در گروه توسعه سرمایه گذاری انتخاب مورد بررسی قرار گرفت. شرکت کالابران انتخاب به عنوان متولی امور لجستیکی این گروه اقدام به پیاده سازی این استراتژی نمود. نتایج این بررسی قرار گرفت. شرکت کالابران انتخاب به عنوان متولی امور لجستیکی این گروه اقدام به پیاده سازی این استراتژی نمود. نتایج این اقدام در چهار زمینه هزینه های لجستیکی، رضایت مشتریان، زمان ارسال و فضای انبار مورد نیاز بررسی گردید. مشاهده گردید که در هر چهار زمینه اثرات پیاده سازی Cross-docking مثبت است. با این پیاده سازی هزینه های لجستیکی، زمان ارسال سفارش و فضای انبار مورد نیاز کاهش یافت که این کاهش به عنوان بهبود در نظر گرفته میشود. همچنین در رضایت مشتریان عملکرد سازمان افزایش یافته است که این مورد نیز به عنوان بهبود در نظر گرفته میشود. برای تحقیقات آتی پیشنهاد میگردد زمینه های دیگری که این استراتژی بر آن ها اثرگزار است بررسی و تحلیل شوند.

درباره نویسنده

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *